REKLAMAA1-BOBOWOZKI-(X2)-04-02-03-05-2019
    ARTYKUŁY IMPREZY FIRMY
    wydrukuj podstronę do DRUKUJ17 stycznia 2019, 11:09 komentarzy 4

    Redakcja Haloursynow.pl

    napisz maila ‹
    moje artykuły ‹
    Zofia Świeszcz - Łazor

    Zofia Świeszcz - Łazor "Zojda" (Związek Powstańców Warszawskich)

    REKLAMA

    Zmarła Zofia Świerszcz-Łazor ps. Zojda - uczestniczka Powstania Warszawskiego, legendarna łączniczka i sanitariuszka Batalionu AK "Parasol". Była związana z ursynowskim Społecznym Liceum Ogólnokształcącym przy ul. Hawajskiej, noszącym imię "Parasola".

    Zofia Świeszcz-Łazor zmarła 12 stycznia, 11 dni po swoich 91. urodzinach. Publikujemy wspomnienie nauczycieli SLO nr 4 przy Hawajskiej.

    „ZOJDA” (1928-2019)

    „Błagamy Ciebie przez tę garstkę kości,
    Zapal przynajmniej na śmierć naszą — słońce!
    Niechaj dzień wyjdzie z jasnej niebios bramy,
    Niechaj nas przecie widzą — gdy konamy!”

    (Juliusz Słowacki)
     

    Odeszła  "Zojda" - Zofia Świeszcz-Łazor... Od prawie dwunastu lat, odkąd nasza szkoła, bezimienna "czwórka" z Hawajskiej, miała zaszczyt przyjąć imię Batalionu "Parasol", bardzo nam bliska...  

    „Zojda” była łączniczką i sanitariuszką tego owianego heroiczną legendą Batalionu. Pochodziła z rodziny o tradycjach PPS-owskich. W czasie okupacji jako niespełna 14-letnia dziewczynka zaczęła działać w konspiracji, biorąc udział w akcjach Organizacji Małego Sabotażu Wawer i kolportowaniu podziemnej prasy.

    W latach 1943-44 wzięła udział w akcjach bojowych na najbardziej bestialskich funkcjonariuszy hitlerowskich Warszawy. W czasie Powstania Warszawskiego walczyła na Woli, Starówce, Mokotowie i Czerniakowie. Szczególnie dramatycznym wydarzeniem, była przeprawa kanałami z Mokotowa do Śródmieścia, gdzie wraz z 40 innymi żołnierzami Batalionu błąkała się w labiryncie kanałów aż przez 17 godzin.

    O tym wydarzeniu po latach wspominała:

    Dla mnie to było okropne, gdyby nie dwóch moich kolegów – „Bars” i Powała”. Jeden mnie trzymał z tyłu za pas, a drugi za zdrową rękę i tak mnie przez te kanały przez osiemnaście godzin przeciągnęli. Miałam wtedy dosyć wysoką gorączkę i marzyłam tylko o tym, żeby usiąść, ale jak siadałam, to się zanurzałam głową w kanale. Ten kanał był koszmarny i makabryczny. Jak dotarliśmy już kanałem do Śródmieścia i wychodziliśmy z niego w Alejach Ujazdowskich, tuż przy gimnazjum Królowej Jadwigi na Placu Trzech Krzyży, kładli nas na chodniku i w pewnym momencie spojrzałam do góry i zobaczyłam piękne, jesienne liście na drzewie.

    Po upadku Powstania została wywieziona do Niemiec i uwięziona w stalagu. Po wyzwoleniu przez aliantów wstąpiła do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, gdzie służyła do końca wojny.

    Pani Zofia, będąc prawdziwym przyjacielem szkoły i uczestnicząc we wszystkich ważnych dla nas uroczystościach, wspierała nas swoją obecnością - pełną ciepła i radości z naszych sukcesów. Tak niedawno jeszcze, składając nam życzenia na którejś ze szkolnych Wigilii, mówiła z pogodnym uśmiechem "odchodzimy...". Rozumieliśmy wszyscy, że za podtrzymanie pamięci o tym niezwykłym pokoleniu i jego żołnierzach mamy być teraz odpowiedzialni my.

    powyżej: Warszawa 1943 rok. Krystyna Maleszewska ps. "Rafał" i Zofia Świeszcz-Łazor ps. "Zojda". źródło: Archiwum Muzeum Powstania Warszawskiego, ze zbiorów Z. Świeszcz-Łazor

    Pani Zofia wierzyła w nas, zawsze okazując nam, a szczególnie naszym dzieciom serdeczność i ciepło... Była niezwykłą kobietą-prawdziwą damą dawnego rytu, uroczą, dowcipną, władającą przepiękną, nienaganną polszczyzną i talentem narracyjnym, dzięki któremu słuchało się jej opowieści nie tylko z przyjemnością, ale i wypiekami na twarzy. Nie było to tylko przywoływanie wydarzeń. W prawie każdym epizodzie kryły się jakaś ciekawa mądrość i refleksja. Między innymi refleksja o poczuciu wspólnoty powstańców powodującym, że ratowało się rannych żołnierzy pod ostrzałem niemieckich kul, często nawet nie znając tych osób nie zważając, że grozi to śmiercią. Takiej wspólnoty i bezgranicznej solidarności wśród ludzi – jak mówiła – już potem nigdy nie było jej dane doświadczyć, dlatego swojego udziału w tamtych historycznych wydarzeniach – mimo okrucieństwa czasów – nigdy nie żałowała.

    Kiedy "Zojda" zabierała  głos, nikogo nie trzeba było uciszać. Młodzież słuchała jej jak "zaczarowana", poznając, czym jest prawdziwy autorytet. Smukła, prosta "jak struna", zawsze doskonale elegancka, a w chwilach mniej oficjalnych, z nieodłącznym papierosem, była uosobieniem klasy i kobiecego wdzięku. To zaszczyt, że mogliśmy  Ją poznać. To zaszczyt nasz i obowiązek, żeby o nie pamiętać.

    Msza święta żałobna Pani Zofii Świeszcz – Łazor „Zojdy” odbędzie 21 stycznia w poniedziałek o godz. 12:00 w kościele pw. św. Karola Boromeusza na Powązkach,  po czym nastąpi odprowadzenie zwłok do grobu rodzinnego.          

    Anna i Adam  Hohendorffowie – nauczyciele Społecznego Liceum Ogólnokształcącego im. Batalionu AK „Parasol”

    Wspomnień Zofii Świeszcz-Łazor "Zojdy" można posłuchać na stronie Szkolnej Izby Pamięci o Batalionie Ak "Parasol" prowadzonej przez ursynowskie liceum.

    Jak się czujesz po przeczytaniu tego artykułu ? Głosów: 62

    • 45
      BARDZO PRZYDATNY
    • 2
      ZASKOCZONY
    • 10
      PRZYDATNY
    • 2
      OBOJĘTNY
    • 0
      NIEPRZYDATNY
    • 0
      WKURZONY
    • 3
      BRAK SŁÓW

    4Komentarze

    dodaj komentarz

    Multiplatforma internetowa HALOURSYNOW.PL nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy. Wpisy niezwiązane z tematem, wulgarne, obraźliwe lub naruszające prawo będą usuwane (regulamin).

    Treść niezgodna z regulaminem została usunięta. System wykrył link w treści i komentarz zostanie dodany po weryfikacji.
    Aby dodać komentarz musisz podać wynik
    • ~Łukasz420 4 29 dni temuocena: 31% 

      Legendarna? A jakież to legendy krążą o tej łączniczce, hmm? Za 2-3 pokolenia legendarna będzie jedynie głupota tych, którzy to powstanie wywołali i brali w nim udział...

      Edytowany: 29 dni temu

      odpowiedz oceń komentarz 5 11 wpisy tej osoby zgłoś do moderacji
    • ~lupaszko 3 miesiąc temuocena: 100% 

      Szkoda +++

      Edytowany: miesiąc temu

      odpowiedz oceń komentarz 19 0 wpisy tej osoby zgłoś do moderacji
    Artykuł załadowany: 0.2098 sekundy
    REKLAMA